Pırlantanın 4C ÖzelliÄŸi

Pırlantayla ilk kez tanışmaya hazırlandığınızda ya da devam eden pırlanta alışveriÅŸlerinizde; alacağınız pırlantanın kalitesi ve deÄŸeri hakkında ÅŸüpheye düÅŸtüÄŸünüz mutlaka olmuÅŸtur. Kız arkadaşınıza, hayatınızı bir anda deÄŸiÅŸtirecek o önemli soruyu sormadan önce, ona bir tektaÅŸ alıyor, ya da eÅŸinize önemli bir gününde ışıltılı bir hediye seçiyor olabilirsiniz. Peki alacağınız pırlantanın deÄŸeri neye baÄŸlı? Size sunulan mücevherler ve fiyatları arasında nasıl bir iliÅŸki var? Bella Gloria'da alışveriÅŸinizi mükemmel bir deneyime dönüÅŸtürürken, bu basit soruların cevaplarını sizlere bu sayfalarda vermeye çalışacağız. 

Pırlantanızı seçerken gözönünde bulundurmanız gereken 4 ana özellik vardır. Bu özelliklerin 4C olarak anılmasının nedeni, dördünün de ingilizcesinde baÅŸ haflerinin C olmasından kaynaklanmaktadır.

• Kesim (Cut)
• Renk (Color)
• Berraklık (Clarity)
• Karat Ağırlığı (Carat)

Åžimdi bu dört özelliÄŸin neler olduÄŸuna ve dikkat etmeniz gereken noktalara bakalım:

Kesim (Cut)

Elmasın iÅŸlenmiÅŸ hali olan pırlantanın insan eliyle yaratılan tek özelliÄŸi olan kesim, pırlantanın güzelliÄŸinin belirlenmesindeki en önemli özelliktir. Pırlantanın gözleri kamaÅŸtıran ışıltısı, kesimin ustalığına ve kullanılan teknolojiye baÄŸlıdır. Kesim ne kadar iyi ise, pırlantanın parlaklığı, ışıltısı ve kıvılcımı o denli fazla olacaktır.

Pırlantanın kesim kalitesini, pırlantanın ışığı yansıtma ve kırma oranları belirler. DoÄŸru oranlarda hassasiyetle kesilmiÅŸ pırlantanın bir yüzeyinden giren ışık diÄŸer yüzeyinden (gemologların tabiriyle tablasından) yansır ve dağılarak “taç” denilen üst kısmından yayılır. Devamı...

Renk (Color)

Pırlantaların çoÄŸu renksiz gibi gözükmesine raÄŸmen aslında aralarında belli belirsiz ton farkları vardır. Genel olarak bir pırlanta ne kadar renksiz (beyaz) ise o kadar deÄŸerlidir. Pırlanta renkleri GIA (Amerikan Gemoloji Enstitüsü) tarafından D den Z ye kadar olan harflerle sınıfllandırılmış ve tüm dünyada pırlanta renk standartı olarak kabul edilmiÅŸtir.

Bir pırlantanın rengi kimyasal kirliliklerin yanı sıra, taşın yapısal kusurları tarafından belirlenir. Karbon atomlarından milyonlarca yıl içinde oluÅŸan pırlantalar da renk, yapısına katılan azot atomlarının sayısı ve karbon atomları ile baÄŸlanış ÅŸekillerine göre kendini soluk sarı olarak gösterir. Zaten bu sebeple pırlanta renk skalası pırlantanın renksizliÄŸini (beyazlığını) ifade etmek için kullanılır. Renk, kesimden sonra bir pırlantada en önemli özellik olarak kabul edilir. Bunun nedeni ise insanın önce pırlantanın ışıltısını, sonra rengini fark etmesinden kaynaklanmaktadır. Ayrıca her ne kadar yakın tonlar arasında yanılma payı çok olsa da bizimde gözümüzle fark edebileceÄŸimiz pırlanta özelliklerindendir. Devamı...

Berraklık (Clarity)

Berraklık bir pırlanta içerisindeki katışıksızlığın, ayıpların ya da diÄŸer belirleyici özelliklerinin var olması (ya da olmaması) durumunu nitelemektedir. 

Berraklık karakteristikleri her pırlantayı diÄŸerlerinden tümüyle ayrı kılar. Aynı yerde tümüyle aynı inklüzyona sahip olacak iki pırlanta yoktur. GIA, HRD gibi büyük pırlanta derecelendirme herhangi bir pırlantanın berraklık derecesinin belirlenmesinde kullanılan beÅŸ faktör bulunmaktadır.

1. Büyüklük : Pırlantanın kapsadığı inklüzyon ne kadar büyük ya da küçüktür?
2. Ä°nklüzyon* sayısı : Pırlantanın için kaç tane inklüzyon bulunmaktadır?
3. Konum :  Pırlantanın inklüzyonlarının yeri nedir? Ä°nklüzyonlar tıraÅŸlı üst yüzün altında bulunur ya da pırlantanın "kalbi" pırlantanın berraklık derecesini tıraÅŸlı yan yüzlerinin altında bulunan inklüzyonlardan daha çok etkilemektedir.
4. DoÄŸal Özellik : Ä°nklüzyonlar pırlantanın dayanıklılığını etkiliyor mu? Büyük tüyler, pırlanta içindeki büyüklüklerine ve konumlarına baÄŸlı olarak tehlikeli olabilirler.
5. Kabartma : Ä°nklüzyon ne derece görünebilirr ? Koyu inklüzyonların yeri beyaz ya da açık renk inklüzyonlara göre daha kolay belirlenebilmekte ve daha kesin bir biçimde derecelendirilebilmektedir.

*inklüzyon = pırlanta içindeki leke ve izler

GIA Berraklık Dereceleri

GIA (Amerikan Gemoloji Enstitüsü), pırlantaların berraklık derecelerini tanımlamak için bizlere evrensel olarak anlaşılabilir bir metot sunmaktadır. GIA, IGI ya da HRD raporunuzda bulabileceÄŸiniz beÅŸ ana berraklık derecesi vardır;

FL / IF flawless/internally flawless (Katmersiz) :
10x'ın altında hiçbir inklüzyon yoktur. Ä°çi Katmersiz: 10x altında inceleme yapıldığında önemli sayılabilecek hiçbir yüzey kusuru ya da inklüzyon bulunmaz. Normalde, kusurların birçoÄŸu, hafif bir taÅŸlama iÅŸlemi ile Devamı...

Karat Ağırlığı (Carat)

Karat, bir pırlantanın ağırlığını ifade eden bir terimdir. Yirminci yüzyıldan önceki zamanlarda pırlantaların ağırlığı eÅŸdeÄŸer ölçülerdeki küçük keçiboynuzu tohumları ile ölçülürlerdi.  Bugün kullandığımız karat kelimesi, iÅŸte bu keçiboynuzu tohumu anlamına gelen "carob seeds" adından gelmektedir.

Karat sözcüÄŸü bazen yanlışlıkla pırlantanın boyutlarını ifade etmek için kullanılır ancak karat aslında metrik bir ağırlık birimidir. Bir karat 0,2 gramdır(200 miligram).

1 karat birimi ifade etmek için 100 ‘puana' bölünebilir. 0.75 karatlık bir pırlanta aynı zamanda '75 puan' ya da 3 / 4 karatlık bir pırlanta olarak tanımlanabilir.

Mücevherlerde kullanılan ve serbestçe satılan pırlantaların çoÄŸu genellikle en fazla bir karat ağırlığındadır. Piyasada satılan tektaÅŸ  yüzüklerde kullanılan pırlantalar, ortalama olarak 0,50 karatdan daha hafiftirler.

Ham pırlantalar kesilip tıraÅŸlanarak son halini aldığında, pırlanta toplam karat ağırlığının 2/3'ünü yitirmektedir. Büyük ve kaliteli mücevherlerde kullanılan ham pırlantalar küçük olanlarından daha az bulunabildiÄŸinden, aynı kalitedeki iki pırlantadan iki karatlık olanı, bir karatlık olanına göre çok çok daha pahalıdır.

Pırlantaların ağırlıklarındaki artış, "yüzey" çaplarından çok daha büyük olarak gerçekleÅŸir. Ä°deal kesimli bir karatlık bir pırlanta yaklaşık olarak 6.5mm geniÅŸliÄŸe sahipken, bunun iki katı ağırlıktaki bir pırlantanın geniÅŸliÄŸi sadece 8.5mm olarak ölçülecek olup bu da %30'dan az bir artışa tekabül edecektir. AÅŸağıda pırlanta büyüklük- ağırlık iliÅŸkisini gösteren tablo bulunmaktadır.

En büyük karat ağırlığı genel anlamda en iyi pırlanta anlamına gelmemektedir. Kesim ve oran gibi diÄŸer unsurları da göz önüne almak gerekir. Sığ kesim bir pırlantanın tablası yani çapı geniÅŸ olacak, yani büyük görünecek Devamı...